Vodič za DNS podešavanja

Šta je DNS i kako funkcioniše?

Domain Name System (DNS) je sistem koji prevodi nazive domena (npr. vasajt.com) u IP adrese (npr. 185.60.170.1) koje računari koriste za međusobnu komunikaciju. Bez DNS-a, morali biste da pamtite numeričke IP adrese za svaki sajt koji želite da posjetite. DNS je, u sustini, telefonski imenik interneta.

Kada ukucate adresu sajta u pregledač, dešava se sljedeće: pregledač pita DNS resolver (obično vaš internet provajder) za IP adresu tog domena. Resolver provjerava svoju keš memoriju, a ako nema odgovor, pita autoritativni DNS server za taj domen. Autoritativni server vraća IP adresu i pregledač se povezuje sa tim serverom da učita sajt. Ceo proces obično traje 20-50 milisekundi.

Tipovi DNS zapisa

A zapis (Address Record)

A zapis je najosnovniji tip DNS zapisa koji mapira naziv domena na IPv4 adresu. Na primjer:

vasajt.com → 185.60.170.1

Svaki domen koji treba da prikazuje sajt mora imati A zapis. Možete imati više A zapisa za isti domen (za load balancing) ili različite A zapise za različite poddomene.

AAAA zapis je isto što i A zapis, ali za IPv6 adrese. Kako internet prelazi na IPv6, sve više sajtova dodaje AAAA zapise pored A zapisa za bolju kompatibilnost.

CNAME zapis (Canonical Name)

CNAME zapis pravi alias jednog domena na drugi. Umjesto da direktno mapira na IP adresu, on pokazuje na drugi naziv domena koji ima svoj A zapis. Na primjer:

www.vasajt.com → vasajt.com

CNAME se najčešće koristi za www verziju domena i za poddomene koji treba da pokazuju na isti server. Važno ograničenje: CNAME ne može postojati zajedno sa drugim zapisima za isti naziv. Zato root domen (vasajt.com bez www) ne može imati CNAME - mora imati A zapis.

MX zapis (Mail Exchange)

MX zapisi određuju koji serveri primaju email za vaš domen. Svaki MX zapis ima prioritet (niži broj = viši prioritet) i naziv mail servera. Na primjer:

vasajt.com MX 10 mail.vasajt.com
vasajt.com MX 20 mail2.vasajt.com

Ako primarni mail server (prioritet 10) nije dostupan, email se šalje na sekundarni (prioritet 20). Bez ispravnih MX zapisa, email na vašem domenu neće funkcionisati.

Ako koristite eksterne email servise poput Google Workspace ili Microsoft 365, morate promijeniti MX zapise da pokazuju na njihove servere umjesto na vaš hosting server.

TXT zapis (Text Record)

TXT zapisi sadrže tekstualne informacije koje različiti servisi koriste za verifikaciju i bezbjednost. Najčešći primjeri:

• SPF (Sender Policy Framework): Definise koji serveri smiju da šalju email u ime vašeg domena. Sprječava spam i phishing. Primjer: v=spf1 include:_spf.beohosting.com ~all
• DKIM (DomainKeys Identified Mail): Digitalni potpis koji dokazuje da email zaista dolazi sa vašeg domena i da nije modifikovan u tranzitu.
• DMARC: Politika koja govori email serverima šta da rade sa porukama koje ne prolaze SPF ili DKIM provjeru. Primjer: v=DMARC1; p=quarantine; rua=mailto:dmarc@vasajt.com
• Google verifikacija: TXT zapis za verifikaciju vlasnistva domena u Google Search Console ili Google Workspace.

NS zapis (Nameserver)

NS zapisi određuju koji DNS serveri su autoritativni za vaš domen. Kada registrujete domen, postavljate nameservere kod registra domena. Na primjer, ako koristite BeoHosting nameservere:

vasajt.com NS ns1.beohosting.com
vasajt.com NS ns2.beohosting.com

Promjena nameservera preusmerava sve DNS upite na nove servere. Ovo je potrebno kada menjate hosting provajdera ili prelazite na Cloudflare.

DNS propagacija

Kada promijenite DNS zapise, promjene se ne primjenjuju odmah na cijelom internetu. DNS serveri širom svijeta keširaju zapise i potrebno je vrijeme da istekne keš i da se novi zapisi prenesu. Ovaj proces se zove DNS propagacija.

Koliko traje propagacija? TTL (Time to Live) vrijednost svakog DNS zapisa određuje koliko dugo se zapis kešira. Standardni TTL je 3600 sekundi (1 sat), što znači da većina DNS servera osvježava zapise svakog sata. U praksi, propagacija može trajati od 15 minuta do 48 sati, zavisno od TTL vrijednosti i DNS provajdera.

Savjeti za brzu propagaciju:

• Pre promjene, smanjite TTL na 300 sekundi (5 minuta) i sačekajte da stari TTL istekne.
• Napravite promjenu i vratite TTL na normalnu vrijednost nakon što se propagacija završi.
• Koristite alate poput whatsmydns.net da pratite propagaciju u realnom vremenu globalno.

Najčešće greške u DNS podešavanjima

Pogrešni nameserveri: Ako nameserveri kod registra domena ne odgovaraju nameserverima vašeg hosting provajdera, sajt neće raditi. Uvijek provjerite da su nameserveri ispravno postavljeni.

Zaboravljeni MX zapisi: Prilikom promjene hosting-a ili nameservera, ljudi često zaborave da ponovo postave MX zapise. Rezultat: email prestaje da radi dok sajt funkcioniše normalno.

CNAME na root domenu: Pokusaj dodavanja CNAME zapisa za root domen (bez www) može uzrokovati probleme jer CNAME ne može koegzistirati sa drugim zapisima. Koristite A zapis za root domen.

Dupli A zapisi: Dva A zapisa sa različitim IP adresama za isti domen mogu uzrokovati nepredvidivo ponašanje gdje sajt ponekad pokazuje pravu stranicu a ponekad grešku. Uvijek imajte samo jedan A zapis po domenu (osim za svesni load balancing).

Nedostajuci SPF/DKIM/DMARC: Bez ovih TXT zapisa, vaši email-ovi imaju mnogo veće šanse da zavrse u spam folderu primaoca. Ovi zapisi su danas praktično obavezni za pouzdanu email isporuku.

DNS podešavanje u cPanel-u

Na BeoHosting-u, DNS zapisi se podešavaju kroz cPanel Zone Editor alat. Prijavite se u cPanel, pronađite sekciju "Domains" i kliknite na "Zone Editor". Ovdje možete dodavati, editovati i brisati sve tipove DNS zapisa za vaše domene. cPanel automatski kreira osnovne A, MX i NS zapise pri dodavanju domena, ali TXT zapise (SPF, DKIM, DMARC) često morate ručno dodati.

Zaključak

DNS podešavanja su temelj na kojem pociva vaš sajt i email. Razumijevanje osnovnih tipova zapisa (A, CNAME, MX, TXT, NS) i kako DNS propagacija funkcioniše pomaže vam da izbjegnete najčešće greške i brže rešavate probleme. Ako niste sigurni u DNS promjene, kontaktirajte podršku vašeg hosting provajdera pre nego što napravite izmjene - pogrešna DNS konfiguracija može da obori i sajt i email istovremeno.